Wat is Traumasensitief werken?

Traumasensitief werken betekent dat mensen rekening houden met de mogelijke impact van trauma op het gedrag en de ontwikkeling van mensen, en hun aanpak hierop afstemmen.
>Het gaat om het creëren van een veilige omgeving, het stimuleren van positieve relaties, en het hanteren van emoties en gedrag op een manier die de veerkracht van het individu versterkt. Uiteraard is dat voor iedereen gezond gedrag. Traumasensitiviteit is een wetenschappelijke en vooral ook psychologische term voor gewoon positief en constructief handelen tussen mensen, in situaties waarin het verwerken van een ervaren trauma een rol speelt. Niet op afstand blijven, maar actief invoelend teamgericht handelen.

Wat houdt traumasensitief werken in?

• Veiligheid bieden:
  Het creëren van een omgeving waarin mensen zich veilig en vertrouwd voelen, is cruciaal.
  Dit betekent onder andere betrouwbaar zijn, afspraken nakomen, en niet oordelen.
  Niet oordelen betekent hier in actie komen en iemand ondersteunen zodat er geleerd kan worden.
  Het gedrag vraagt soms om correctie, dat doe je dan op het gedrag, dus niet ‘op de persoon’ veroordelen.
• Relaties stimuleren:
  Het opbouwen van positieve teamrelaties en het stimuleren van sociale steun is essentieel.
  >Dit kan door actief te luisteren, te verduidelijken en te herhalen, en door te kijken naar de krachten van een collega.
• Emoties en gedrag hanteren:
  Het begrijpen van de onderliggende oorzaken van gedrag, ook als dit onlogisch of heftig is. En het bieden van structuur en steun bij het reguleren van emoties en gedrag.
• Bewustzijn van trauma:
  Het erkennen dat ingrijpende ervaringen (trauma’s) invloed kunnen hebben op het stresssysteem, de gezondheid en de ontwikkeling van mensen.
• Eigen ervaring:
  Het is belangrijk dat omstanders ook bewust zijn van hun eigen ervaringen en hoe deze hun perspectief kunnen beïnvloeden.
• Aansluiten bij het individu:
  Elk individu is anders, en het is belangrijk om aan te sluiten bij de specifieke behoeften en tempo van de persoon.
• Focus op veerkracht:
  Traumasensitief werken richt zich soms op het verleden, maar vooral ook op het versterken van de veerkracht. En het vinden van een positief toekomstperspectief.

Traumasensitief werken bij Team4teams

Traumasensitief werken is een benadering die verder gaat dan traditionele hulpverlening.
>Het is een manier van werken die gericht is op het herstellen van veerkracht, het bevorderen van herstel en het creëren van een veilige omgeving, waarin mensen kunnen groeien en ontwikkelen.
Iemand een spiegel voorhouden werkt hier niet. Het trauma ‘ontregelt’, maakt iemand angstig en brengt iemand uit balans.
Proactief aanvoelen, meedenken en in actie komen hoe een herbeleving van een trauma voorkomen kan worden is de aanpak.

Teamcoaches zijn bekend met de negatieve effecten van trauma. Zodra sprake is van trauma wordt traumasensitief werken ingezet om bij te dragen trauma’s te verwerken.

Voorbeelden van traumasensitief werken:

In het bedrijfsleven: Collega’s hebben samen zorg voor een positieve werkomgeving. Ontwikkelen, creëren en gezamenlijk leren van fouten wordt gestimuleerd. De doelstellingen van de onderneming worden daarbij centraal gehouden en men is invoelend waar aandacht voor wat niet gaat passend wordt gemaakt.
>Bij de overheid: In het dagelijks werk neemt men de gezondheid en emoties van collega’s en van burgers traumasensitief in acht. Er is een actieve houding om de werkomgeving gezond te houden. Het gedrag van burgers wordt flexibel begrenst en opgevangen.
>In het onderwijs: Leerkrachten die een veilige leeromgeving creëren en rekening houden met de impact van stress en trauma op leerlingen.
>In de zorg: Hulpverleners die traumasensitieve zorg bieden, waarbij ze de mogelijke gevolgen van trauma op de gezondheid en emoties van mensen in acht nemen.

Wat is een trauma?

Wetenschap: Een trauma betekent wetenschappelijk een verwonding, zowel lichamelijk als geestelijk, die het gevolg is van een schokkende gebeurtenis. Het kan leiden tot verstoringen in het psychisch en gedragsmatig functioneren.

Geneeskunde: In de geneeskunde is een trauma een (levensbedreigende) lichamelijke verwonding.

Psychologie: een trauma is de emotionele en psychische schade die ontstaat als gevolg van een schokkende of traumatische ervaring. Het is een reactie op een gebeurtenis die zo overweldigend is dat het normale vermogen om ermee om te gaan, wordt overbelast. Deze reactie kan zich uiten in aanhoudende angst, woede, of andere gevoelens die het functioneren van een persoon negatief beïnvloeden.

Psychiatrie: een trauma wordt in de psychiatrie vooral gezien als een psychische verwonding of letsel die ontstaat na een ingrijpende, schokkende gebeurtenis. Deze gebeurtenis wordt ervaren als fysiek of emotioneel schadelijk of bedreigend en heeft langdurige negatieve gevolgen voor het functioneren en welzijn van een individu.

Volksmond: In de volksmond is een trauma steeds vaker gelijk aan een flinke teleurstelling. Het begrip trauma krijgt daarbij een nieuwe lichtere betekenis. Het verliezen van de EK vrouwenvoetbalfinale is traumatisch. De gevolgen zijn hier van korte duur. Een angstreactie is er vooral tijdens het toernooi.

Teamcoaching: Een trauma is hier vooral een reactie op ongewenst gedrag. Een negatieve werksituatie, conflict, ontslag, reorganisatie, onveilige werksfeer, hiërarchie, onmacht, machteloosheid, eenzaamheid door isolatie, moreel verwerpelijk gedrag, kunnen traumatisch uitwerken. Komt men dan later opnieuw in een vergelijkbare voorfase dan kan het oude trauma opnieuw een negatieve rol gaan spelen.

Traumasensitief zijn, of traumasensitief werken, betekent rekening houden met de mogelijke impact van trauma op iemands gedrag, emoties en welzijn, en daarop afgestemd te reageren.